Pigwowce.pl
raindrops.jpg

Sylwetka

Doc. dr hab. Elżbieta Lesińska (1941-2013) w roku 1964 ukończyła Wydz. Technologii Rolno-Spożywczej Wyższej Szkoły Rolniczej (obecnie Uniwersytet Przyrodniczy) w Poznaniu. Na początku pracowała w Podhalańskich Zakładach Przemysłu Owocowo-Warzywnego w Tymbarku, a następnie w Krakowskim Biurze Dokumentacji Technicznej Przemysłu Terenowego w Krakowie i w Biurze Projektów Centralnego Związku Spółdzielni Rolniczych. Od 1977 roku była zatrudniona jako pracownik naukowy ówczesnej Akademii Rolniczej w Krakowie. Stopień doktora nauk rolniczych uzyskała w roku 1982, a stopień naukowy doktora habilitowanego nauk rolniczych w zakresie technologii żywności – w roku 1987. Początkowo pracowała jako adiunkt w Zakładzie Surowców i Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego, a następnie w Zakładzie Chłodnictwa i Inżynierii Przemysłu Spożywczego, Wydział Technologii Żywności. W 1989 roku została powołana na stanowisko docenta. Przez długi okres czasu kierowała nauczaniem dwóch przedmiotów, a mianowicie: Ogólna Technologia Żywności oraz Technologia Koncentratów Spożywczych. W 1995 roku ze względu na stan zdrowia była zmuszona przejść na wcześniejszą emeryturę.

W badaniach możliwości wykorzystania owoców w przetwórstwie spożywczym można wyróżnić kilka kluczowych kierunków: płynność dostaw surowca do przetwórstwa, warunki transportu i przechowywania owoców, właściwości fizyko-chemiczne owoców warunkujące kierunki przetwórstwa, technologia uzyskiwania półproduktów, optymalizacja wykorzystania półproduktów w wyrobach gotowych, ocena jakościowa wyrobów gotowych metodami organoleptycznymi oraz preferencje konsumenckie.

Badania owoców ozdobnego krzewu – pigwowca (Chaenomeles Lindl.) w tym aspekcie Doc. dr hab. Elżbieta Lesińska rozpoczęła już w roku 1968, a więc wcześniej, niż ktokolwiek inny w Polsce. W spisie znanego piśmiennictwa z tego z tego zakresu znajdują się tylko nieliczne pozycje i to wyłącznie przyczynkowo (poza pracami Movchana z 1958 r., Ticsa z 1959 r. i Luksa i in. z 1962, publikowanymi w języku rosyjskim) traktujące o składzie chemicznym owoców pigwowca. Jako jedyna autorka, lub ze współautorami, w okresie do 1996 roku Doc. dr hab. Elżbieta Lesińska opublikowała ogółem 17 prac, głównie dotyczących właściwości fizyko-chemicznych i przetwórstwa owoców pigwowca do celów spożywczych, w tym kilka w języku angielskim (co zaowocowało licznymi prośbami zainteresowanych tematem, m.in. z USA, Hiszpanii, Francji, Belgii, Niemiec, Indii, o przesłanie odbitek tych prac). Wśród nich na szczególną uwagę zasługują: opublikowana w 1986 r. praca habilitacyjna, charakterystyka cukrów i kwasów z 1987 r., a także związków aromatycznych w owocach pigwowca z 1988 r. oraz – przy współautorstwie Dr inż. Danuty Kraus - opracowanie podsumowujące całokształt polskich badań owoców pigwowca jako surowca dla przemysłu spożywczego - opublikowane w 1996 r. z inicjatywy Kimmo Rumpunena (Zakładka Spis publikacji).

W tym samym okresie szczególnie intensywnie prace badawcze o podobnym profilu były prowadzone na Łotwie (głównie w Dobele) i na Litwie (przede wszystkim Babtai), a w mniejszym zakresie w Estonii, na Ukrainie i w Mołdawii. W latach późniejszych, dzięki dużemu grantowi uzyskanemu przez uczonych ze Szwecji z funduszów Unii Europejskiej, był prowadzony projekt dotyczący owoców pigwowca, w którym swe prace kontynuowali pracownicy nauki z w/w krajów, a dołączyli do nich uczeni przede wszystkim z Hiszpanii, a także z Francji i Finlandii. Niestety, ze względu na zły stan zdrowia oraz przejście na emeryturę (co oznaczało odcięcie od laboratoriów i zakładów przetwórczych), Doc. dr hab. Elżbieta Lesińska udziału w tym projekcie wziąć już nie mogła. Jej odejście nie oznacza jednak, że ten temat został w Polsce zapomniany, przy czym oprócz ośrodka krakowskiego uczestniczą w nim i inne, przede wszystkim wrocławski (Bibliografia).

Jerzy Lesiński